Od ponad dwóch lat trwają prace nad ustawą o urzędnikach sądowych. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami nowe przepisy miały zacząć obowiązywać jeszcze w tej kadencji Sejmu.
W lutym br. przedstawiono nam wstępną wersję projektu i zobowiązano nas do jak najszybszego przekazania uwag*. Wiele proponowanych przepisów budziło wątpliwości, dlatego KNSZZ „Ad Rem” zaangażował do współpracy renomowaną kancelarię legislacyjną.
W kwietniu, po przekazaniu przez nas uwag, odbyło się kolejne spotkanie, podczas którego przedstawiono nieznacznie zmienioną wersję projektu. Ponownie przeprowadziliśmy burzliwą dyskusję nad przedstawionymi rozwiązaniami. Do rozmów w Ministerstwie Sprawiedliwości wróciliśmy dopiero teraz, po ponad pięciu miesiącach.
Z uzyskanych przez nas informacji wynika, że Ministerstwo przesłało do innych resortów ocenę skutków regulacji (OSR), ale bez samego projektu ustawy, w związku ze staraniami o wpisanie projektu do wykazu prac rządowych. Z OSR wynika, że zmieniono niektóre rozwiązania zawarte w pierwotnym projekcie ustawy. Nie udostępniono nam jednak najnowszej wersji projektu.
Ustawy o urzędnikach sądowych nie da się uchwalić bez ustawy o pracownikach prokuratury, ponieważ obecne przepisy, wspólne dla obu grup zawodowych, mają zostać uchylone. Tymczasem regulacja dotycząca pracowników prokuratury jest dopiero opracowywana.
Obie ustawy wymagają również uzgodnień z Ministerstwem Finansów ze względu na ich znaczne skutki finansowe oraz uwzględnienia uwag Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Chodzi między innymi o dostosowanie projektów do nowych przepisów dotyczących jednakowego wynagradzania kobiet i mężczyzn za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, w tym o przeprowadzenie wartościowania stanowisk. W wymiarze sprawiedliwości ten proces jeszcze się nie rozpoczął.
Rozczarowuje także podejście Ministerstwa do kwestii asystentów sędziów. Z oceny skutków regulacji dowiedzieliśmy się również, że Ministerstwo nie zamierza wprowadzić mianowania asystentów sędziów, ponieważ uznaje to stanowisko jedynie za pierwszy etap kariery zawodowej w sądownictwie. Nie wiadomo jednak, o jaką karierę chodzi, skoro resort nadal nie chce otworzyć pozaaplikacyjnej ścieżki dostępu do zawodu sędziego. Gdy wcześniej próbowaliśmy rozmawiać o statusie zawodu asystenta sędziego i odpowiednim stosowaniu nowych przepisów do tej grupy zawodowej, byliśmy zbywani obietnicą odrębnego spotkania. Przez ponad dwa lata do niego nie doszło, a decyzję podjęto bez jakichkolwiek konsultacji.
Brak dialogu dotyczy także kuratorów sądowych. Choć projekt zmian ustawy o kuratorach sądowych trafił już do Departamentu Legislacyjnego, związki nie otrzymały tego dokumentu. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim zwiększenia uprawnień Ministra przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu samorządu na sprawy dotyczące służby kuratorskiej, a także nowych ograniczeń, zasad odpowiedzialności i możliwości odwoływania osób funkcyjnych. Nierozwiązane pozostają natomiast problemy płacowe i warunki pracy. Nie wiadomo też, na jakim etapie są prace nad zmianami w postępowaniu wykonawczym w sprawach rodzinnych i opiekuńczych.
Ministerstwo nie prowadzi również rozmów dotyczących specjalistów zatrudnionych w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. Sytuacja w OZSS jest dramatyczna: jedna piąta zaplanowanych etatów pozostaje nieobsadzona, wynagrodzenia są niewspółmierne do obciążenia i wagi tej pracy, a na opinie w wielu sprawach rodzinnych trzeba czekać ponad 200 dni.

